Medine'de Görülmesi Gereken Yerler

Medine-i Münevvere, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) hicretle birlikte yurt edindiği, ömrünün son on yılını geçirdiği ve bugün kabr-i şerifinin bulunduğu şehirdir. Pek çok ziyaretçi, Mekke'nin heybetinden sonra Medine'de bambaşka bir sükûnet ve huzur hissettiğini anlatır.

Umre programlarında Medine'de genellikle birkaç gün geçirilir. Bu sürenin büyük kısmı Mescid-i Nebevî'de namaz ve ibadetle geçerken, rehber eşliğinde yapılan ziyaretlerle şehrin tarihî ve manevi duraklarını görme imkânı da olur. Bu yazıda Medine'de görülmesi gereken başlıca yerleri, kısa tarihçeleri ve ziyaret adabıyla birlikte ele aldık.

Mescid-i Nebevî

Medine ziyaretinin kalbi, Hz. Peygamber'in hicretten sonra ashabıyla birlikte inşa ettiği Mescid-i Nebevî'dir. İlk inşa edildiğinde hurma kütükleri ve kerpiçten yapılmış mütevazı bir mescit olan yapı, asırlar boyunca defalarca genişletilmiştir. Bugün çevresindeki avlularıyla birlikte çok büyük bir alanı kaplar.

Mescid-i Nebevî'de kılınan namazın faziletine dair hadisler, Buhârî ve Müslim başta olmak üzere temel hadis kaynaklarında yer alır. Bu nedenle ziyaretçilerin büyük kısmı, Medine'de kaldıkları süre boyunca vakit namazlarını burada kılmaya özen gösterir.

Yeşil Kubbe ve Hücre-i Saadet

Mescidin en tanınan simgesi Yeşil Kubbe'dir. Kubbenin altında Hz. Peygamber'in, Hz. Âişe validemizin odası olan ve kabr-i şerifinin bulunduğu Hücre-i Saadet yer alır. Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer'in kabirleri de buradadır. Kubbenin bugünkü yeşil rengini Osmanlı döneminde aldığı bilinir.

Ziyaretçiler, Bâbü's-Selâm tarafından girip Hücre-i Saadet'in önünden geçerek Hz. Peygamber'e, ardından Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer'e selam verirler. Bu geçiş, yoğun dönemlerde görevlilerin yönlendirmesiyle akıcı biçimde yapılır.

Ravza-i Mutahhara

Hz. Peygamber'in kabr-i şerifi ile minberi arasındaki alan Ravza-i Mutahhara olarak bilinir. Buhârî ve Müslim'de yer alan hadiste bu alanın "cennet bahçelerinden bir bahçe" olduğu bildirilir. Ravza'nın sınırları, açık renkli halılarla ve sütunlarla mescidin diğer bölümlerinden ayırt edilir.

Ravza'da namaz kılmak ve dua etmek, ziyaretçilerin en çok arzu ettiği anlardan biridir. Ancak alanın küçüklüğü ve ziyaretçi sayısının çokluğu nedeniyle giriş düzenlenmiştir.

Ravza'da size ayrılan süre kısa olabilir. Önceden hangi duaları edeceğinizi düşünmeniz, o kısa anı daha bilinçli değerlendirmenizi sağlar. Dualar için umre duaları sayfamızdan faydalanabilirsiniz.

Cennetü'l-Bakî

Mescid-i Nebevî'nin hemen yakınındaki Cennetü'l-Bakî, Medine'nin en eski ve en bilinen mezarlığıdır. Burada pek çok sahabi, ehl-i beytten zatlar ve Hz. Peygamber'in bazı hanımları medfundur. Üçüncü halife Hz. Osman'ın kabri de Bakî'dedir.

Bakî'deki kabirler bugün sade biçimde, işaret taşlarıyla bulunur; kimin nerede yattığını gösteren levhalar yoktur. Bu nedenle ziyaret, genellikle mezarlığın tamamına toplu olarak selam ve dua etmek şeklinde yapılır.

• Bakî, genellikle sabah ve ikindi namazlarından sonra belirli saatlerde ziyarete açılır.
• Kadın ziyaretçilerin mezarlığa girişine ilişkin uygulamalar dönemden döneme farklılık gösterebilir; çoğu zaman dış kısımdan ziyaret edilir.
• Kabirlerin üzerine basmamaya, yüksek sesle konuşmamaya özen gösterilmelidir.

Kuba ve Kıbleteyn Mescitleri

Kuba Mescidi

Kuba Mescidi, Hz. Peygamber'in hicret sırasında Medine'ye ulaşmadan önce Kuba'da konakladığı günlerde temelini attığı mescittir. Bu yönüyle İslam tarihinde inşa edilen ilk mescit olarak kabul edilir.

Hz. Peygamber'in hayatı boyunca Kuba'yı sıkça ziyaret ettiği bilinir. Tirmizî ve İbn Mâce'de yer alan bir rivayette, Kuba Mescidi'nde kılınan namazın umre sevabına denk olduğu bildirilir. Bu sebeple ziyaretçiler, Medine'de bulundukları süre içinde Kuba'ya gidip burada iki rekât namaz kılmaya özen gösterirler.

Kuba, Mescid-i Nebevî'ye birkaç kilometre uzaklıktadır. Rehberli şehir turlarının çoğunda ilk durak burasıdır. Bazı ziyaretçiler, hava uygun olduğunda iki mescit arasındaki yaya yolunu yürüyerek de gider.

Kıbleteyn Mescidi

Kıbleteyn, "iki kıble" anlamına gelir. Hicretin ikinci yılında, namaz sırasında kıblenin Kudüs'teki Mescid-i Aksâ'dan Mekke'deki Kâbe'ye çevrilmesine dair ayetin (Bakara 2:144) indiği ve cemaatin namaz içinde yönünü değiştirdiği yer olarak bilinir.

Mescit, geçirdiği yenilemelerle bugün modern bir görünüme sahiptir. Ziyaretçiler burada namaz kılarak kıblenin değişmesi olayını ve bu olayın Müslümanlar için taşıdığı anlamı hatırlarlar.

Uhud Dağı ve Uhud Şehitliği

Medine'nin kuzeyinde yükselen Uhud Dağı, hicretin üçüncü yılında yaşanan Uhud Savaşı'na sahne olmuştur. Hz. Peygamber'in "Uhud, bizi seven ve bizim de sevdiğimiz bir dağdır" sözü Buhârî ve Müslim'de rivayet edilir.

Savaşta Hz. Peygamber'in amcası Hz. Hamza başta olmak üzere pek çok sahabi şehit düşmüştür. Uhud Şehitliği, bu şehitlerin defnedildiği alandır. Ziyaretçiler burada şehitlere selam verir, dua eder ve savaşın hikâyesini rehberden dinler.

Okçular Tepesi

Şehitliğin karşısındaki küçük tepe, Hz. Peygamber'in okçuları konuşlandırdığı ve "yerinizden ayrılmayın" talimatını verdiği yer olarak bilinir. Okçuların bir kısmının bu talimattan ayrılmasının savaşın seyrini nasıl değiştirdiği, itaat ve sabır konusunda bugün de üzerinde düşünülen bir derstir. Tepeye çıkmak kolaydır; ancak sıcak saatlerde dikkatli olunmalıdır.

Hendek ve Yedi Mescitler

Hicretin beşinci yılında Medine'yi kuşatan büyük ordulara karşı, Selmân-ı Fârisî'nin önerisiyle şehrin açık tarafına hendek kazılmıştır. Hendek Savaşı olarak bilinen bu olayın yaşandığı bölgede, bugün "Yedi Mescitler" adıyla anılan küçük mescitler bulunur.

Bu mescitlerin en bilineni Fetih Mescidi'dir. Rivayetlere göre Hz. Peygamber kuşatma sırasında burada dua etmiştir. Diğer mescitler sahabilerin isimleriyle anılır. Bölgede yapılan düzenlemelerle bazı küçük mescitler yeniden yapılmış ya da tek bir yapı altında toplanmıştır; ziyaret sırasında rehberiniz bu değişiklikleri anlatacaktır.

Diğer Duraklar

Rehberli şehir turlarında ya da serbest zamanınızda şu yerleri de görebilirsiniz:

• Cuma Mescidi: Hz. Peygamber'in hicret sırasında ilk Cuma namazını kıldırdığı yer olarak bilinir; Kuba ile Mescid-i Nebevî arasındadır.
• Gamâme Mescidi: Mescid-i Nebevî'ye yakın olup, rivayetlere göre bayram ve yağmur namazlarının kılındığı yerlerden biridir.
• Hurma bahçeleri: Medine'nin meşhur hurmalarını yakından görmek ve almak için uygun bir duraktır.
• Hicaz Demiryolu istasyonu: Osmanlı döneminde İstanbul ile Medine arasında ulaşımı sağlayan Hicaz Demiryolu'nun Medine istasyonu, Türk ziyaretçiler için ayrı bir duygusal değer taşır.

Mekke'deki ziyaret noktalarıyla birlikte daha kapsamlı bir liste için Mekke ve Medine'de ziyaret yerleri rehberimize göz atabilirsiniz.

Ziyaret Adabı

Medine'deki ziyaretlerin manevi değeri, ziyaret edenin tutumuyla tamamlanır. Şu hususlara dikkat etmenizi öneririz:

1. Niyet: Ziyaretlerinize, Hz. Peygamber'in şehrini ve ashabını tanımak, onlardan ibret almak niyetiyle çıkın.
2. Sükûnet: Mescitlerde ve mezarlıklarda sesinizi alçak tutun; telefon görüşmelerini dışarıda yapın.
3. Fotoğraf: Kabirlerin ve ibadet eden insanların fotoğrafını çekerken ölçülü olun; bazı alanlarda fotoğraf çekimi kısıtlanabilir.
4. Kalabalık: İtişmeden, başkalarına eziyet etmeden hareket edin. Fırsat bulamadığınız bir an için üzülmeyin; niyetiniz de kıymetlidir.
5. Kıyafet: Sade, temiz ve örtülü kıyafetler tercih edin.
6. Görevlilere uyum: Mescit ve mezarlık görevlilerinin yönlendirmelerine uyun.

Medine'de Ne Kadar Kalmalı?

Medine'de geçirilecek süre, programın toplam uzunluğuna ve kişisel tercihlere göre değişir. Ziyaret yerlerini acele etmeden görmek, Ravza randevusu için esneklik bırakmak ve Mescid-i Nebevî'de yeterince namaz kılmak isteyenler için birkaç günlük bir konaklama önerilir.

Mescid-i Nebevî'ye yakın bir otelde kalmak, özellikle yaşlı yolcular ve çocuklu aileler için önemli bir kolaylıktır. Konfor umre turu programlarımız, Medine'de dengeli bir konaklama süresi ve rehberli ziyaret turu sunacak şekilde planlanır.